Stiv Cobs Azərbaycanda biznes açsaydı, nələr olardı?
Təsəvvür edin, Stiv Cobs Azərbaycanda texnoloji startap qurur. Planı böyükdür. Məqsədi növbəti qlobal məhsulu yaratmaqdır. Amma ilk aylarda qarşılaşdığı reallıq tam fərqlidir: vergi hesabatları, əmək müqavilələri, mühasibat uçotu, bank yazışmaları, İR prosesləri…
Bir müddət sonra isə məhsul üzərində işləmək əvəzinə, günləri Excel faylları ilə dolmağa başlayır. Məhz bu nöqtədə böyük şirkətləri digərlərindən fərqləndirən həqiqət ortaya çıxır: ideya kifayət etmir. Əsas məsələ fokusdur.
Apple dünyanı dəyişən məhsullar yaratdı, çünki enerjisini strategiya və innovasiyaya yönəltdi. Əməliyyat və rutin proseslər isə peşəkar tərəfdaşlar tərəfindən idarə olundu. Bu gün sahibkarların ən böyük itkisi pul deyil – fokus itkisidir.
Global Management bizneslərin vaxtını geri qaytarmaq üçün var. Mühasibatlıq, İR, marketinq, payroll və digər korporativ prosesləri biz idarə edirik ki, siz biznesinizi böyütməyə fokuslana biləsiniz.
Sual sadədir: siz biznes qurmaq istəyirsiniz, yoxsa sənəd idarə etmək?
Stiv Cobs “outsourcing” sözünü tez-tez işlətməsə də, Apple-ın qurduğu model autsorsinq fəlsəfəsinin ən güclü nümunələrindən biridir. Apple-ın əsas strateji qərarı nə idi? Cobs şirkəti elə qurmuşdu ki, yalnız əsas kompetensiyasına fokuslansın: məhsul, dizayn və istifadəçi təcrübəsi.
Qalan proseslər isə güclü tərəfdaşlara həvalə olunmuşdu. Apple:
• Zavod tikmədi,
• Telefonları özü istehsal etmədi,
• Komponentlərin çoxunu özü hazırlamadı.
İstehsal Foxconn və digər qlobal istehsalçılara verildi. Bu, texnologiya sektorunda ən məşhur autsorsinq nümunələrindən biri oldu. Cobs-un idarəetmə fəlsəfəsinin əsas fikirlərindən biri belə idi:
“Biz minlərlə işə ‘yox’ deməyi öyrəndik ki, ən vacib işlərə fokuslana bilək.”
Bu yanaşma autsorsinqin məntiqini açıq göstərir: əsas olmayan işləri daxildə saxlamaq fokusun dağılmasına səbəb olur.
Nəticədə Apple:
• Dizayn etdi,
• Strategiya qurdu,
• Ekosistem yaratdı.
Dünya isə istehsal etdi.
Bu model sonradan Google, Microsoft, Meta və yüzlərlə “unicorn startup” tərəfindən tətbiq olundu.
